MANDALA TORUŃ, ul. Warszawska 18/2, 87-100 Toruń, Polska
512-160-945
julianna.kublicka@gmail.com

Joga dla dzieci

Joga dla dzieci to połączenie rekreacji ruchowej krzewiącej zdrowe nawyki ciała, korygującej wady postawy z budowaniem postawy pełnej uważności. Uważność to sztuka świadomej koncentracji, umiejętnego wyciszania się i bagatelizowania destruktorów uwagi. Joga dla dzieci czerpie z hulasensoryki, arteterapii i filozofii. Podczas zajęć jogowych z dziećmi będziemy zajmować się motoryką ciała krzewiąc gibkość, poczucie równowagi i siłę, nauczymy się odróżniać emocje od uczuć i radzić sobie z nimi (odkryjemy zdrowy dystans i relatywizm), będziemy pracować z żywiołami i zmysłami. Mimo, że joga to filozofia pokory, życzliwości i powściągliwości względem materialnych pragnień to korzystać będziemy z wielu przeróżnych przedmiotów, które rozbudzać będą wyobraźnię, stymulować procesy poznawcze i przysporzą wiele frajdy z dotykania, wąchania, oglądania, smakowania i tworzenia.

Misja
W dzisiejszych czasach dzieci i młodzież mają skłonność do stałego rozproszenia uwagi, często mają problem ze stresem, odczuwają nieustanny niepokój i nie potrafią zatrzymać wiru myśli. Ogromna ilość bodźców w zmieniającej się rzeczywistości, wieczny brak czasu, nawarstwianie się zadań i konsumpcyjny styl życia destabilizują system emocjonalny i poznawczy, nie pozwalają wykształcić postawy „pełnej obecności”. Joga pomaga ujarzmić ten chaos! Praktyka jogi służy reintegracji osobistej – nic nie staje się niemożliwe, uczy jak z radością, zapałem i otwartością podchodzić do swoich celów, trwać przy swoich postanowieniach, poznawać rzeczywistość przez nieustanną analizę, konieczny relaks i czerpanie wrażeń z doznań zmysłowych. Powszechnie joga utożsamiana jest jedynie z praktyką fizyczną – rozćwiczaniem ciała w asanach, tymczasem joga to system filozoficzny, na drodze którego kształtuje się postawę uważności. Joga uczy, jak być świadomym siebie, swoich relacji z innymi istotami i otaczającym światem.

Ruch kontra stres
Joga dla dzieci znacznie różni się od tej, którą oferują kluby sportowe ukierunkowane na dorosłego odbiorcę. Joga dla dzieci to przede wszystkim zabawa! Ruch jest podstawą prawidłowego rozwoju dziecka – determinuje wszechstronny rozwój organizmu i kształtuje prawidłową postawę ciała, pozwala poznawać otoczenie i zyskać głębszą świadomość własnego ciała. W sferze psychicznej i społecznej pomaga uzyskać szereg kompetencji: równowagę emocjonalną, odporność na stres, umiejętność psychicznej adaptacji do zmieniających się warunków. Dzieciaki praktykujące jogę poprawiają swoją siłę, elastyczność i równowagę, zyskują wzmocnione ciało i „nieporuszony umysł”!

Uważność czyli pełnia obecności
Zaburzenia koncentracji przybierają różne formy a ich przyczyn można upatrywać zarówno w indywidualnych uwarunkowaniach dziecka jak i wzroście tempa życia i nastawienia na konsumpcję. Badacz mózgu, kognitywista Gerald Huether pisze o uważności w następujący sposób:
Dzięki uważności możemy obserwować to, co dzieje się wokół, bez potrzeby natychmiastowego oceniania, jesteśmy bardziej skoncentrowani i potrafimy żyć chwilą. W wyniku poszerzonej percepcji otaczającej rzeczywistości życie staje się bogatsze, a powstające w mózgu połączenia neuronalne bardziej złożone. Uważna postawa to również klarowne myślenie i wolne od uprzedzeń podejście do świata. To zdolność uwolnienia się od rzeczy minionych oraz od tego, co nas czeka. Postawa pełnej uważności to postawa świadomego siebie człowieka, który dzięki zgodzie z samym sobą potrafi wczuć się w potrzeby drugiego człowieka, jest świadomy swoich i cudzych odczuć. Joga dla dzieci pozwala wyciszyć umysł i skupić się na danej chwili. Spokojne, wyciszone dziecko jest bardziej „obecne”, potrafi płynniej komunikować się z otoczeniem, porządkuje własne myśli i przekazuje je w klarowny sposób, nie jest ani zanadto pobudzone, ani apatyczne

Pogłębienie doświadczeń zmysłowych
Czerpanie radości z wrażeń doznań zmysłowych wiąże się ze wzrostem świadomości własnego ciała. Rozproszony, zagubiony umysł doświadcza oddalenia od wrażeń zmysłowych, postawa pełnej obecności wymaga bytowania we własnej cielesności. Z perspektywy medytacyjnej doświadczenie ciała ma pięć aspektów: zdrowie, równowagę pozwalającą na kontrolę ciała, wrażliwość zmysłową, (nie) identyfikowanie się z ciałem (doświadczamy życia, ciało jest naszym naczyniem, o które powinniśmy dbać), medytacyjne uniesienie. Joga dla dzieci pomaga odblokować zmysły. Podczas różnego rodzaju masażyków (np. ugniatania ciasta na plecach kolegi, masaży stóp, rolowania ciała, gimnastyki buzi i języka) świadomość własnego ciała wzrasta. Wykonując asany w parach, bądź ćwicząc w grupie, dzieci stają się bardziej wrażliwe na dotyk, doświadczają bliskości przyjaźni, uczą się zaufania do drugiego człowieka, umiejętności współgrania. Dużo przyjemności sprawia dzieciom rozpoznawania różnych zapachów
i smaków. Olejki eteryczne, spokojna muzyka bądź dźwięki lasu lub fal, barwne efekty świetlne są nieodłączną częścią końcowej relaksacji. Pozwólmy podczas tego ostatniego momentu zajęć nakarmić zmysły do syta!

Praktyki oddechowe
Pranayama to praktyka panowania nad oddechem. Oddech oczyszcza ciało, jest nośnikiem sił życiowych ściśle powiązanym z naszą świadomością. Gdy jesteśmy zdenerwowani oddech jest szybki i płytki, gdy ziewamy – napełniając płuca i otwierając krtań – odczuwamy dużą przyjemność. Praktyki oddechowe mają trzy fazy: puraka, racaka oraz kumbahaka. Dzieci wykonując asany powinny oddychać miarowo przez nos. Jest kilka reguł: przy otwieraniu klatki piersiowej bierzemy zawsze wdech, zamykając ją – wydech, robiąc skłony – wydech, pionizując postawę – wdech; oddychamy całym ciałem angażując cały układ oddechowy. Z powodzeniem można stosować na zajęciach z dziećmi różne praktyki oddechowe: oddech naprzemienny, oddech chłodzący, oddech
ognia.

Zabawy w grupie
Dobór scenariusza zabawy, jej dynamika zależy od wieku dzieci, długości ich praktyki jogi oraz temperamentów. Dzieci starsze (9-14 lat) zazwyczaj przejawiają większa precyzję i są w stanie dłużej wytrwać w asanie. Socjalizacja niestety zabija w większości z nas ekspresję twórczą, naturalną, dziką wolę wyrażania siebie, w zamian pozostawia pewną normatywność. Joga pomaga spojrzeć na drugiego człowieka z naturalną ciekawością, bez zbędnych ocen, podczas zajęć każdy jest sobą! Poprawnie wykonywane asany otwierają nie tylko klatkę piersiową, ale także umysł. Na drodze pozytywnych emocji rozmawiamy o świecie wartości moralnych, szacunku do
drugiego człowieka, godności i miłości. Poznajemy siebie wzajemnie i zagłębiamy się
w autorefleksji. Cudowni mali, dzicy ludzie (dzieci w wieku 5-9 lat) przychodzący na moje zajęcia, nie zdołali zbudować wokół siebie muru i uwielbiają działać! Mata nie służy im tylko do ćwiczeń – może być statkiem, na którym robią okręt (navasana), mogą zbudować z mat trójkąt, w którym aktualny lider wykonuje asany przypominające trójkąt (nie tylko utthita trikonasanę ale wszystko to, co podpowiada wyobraźnia), mogą one służyć jako ściany labiryntu, w którym poruszamy oddechem styropianowe kule. Co stanowi ograniczenie? Wyłącznie własna twórcza inwencja i … prowadząca, która przecież czuwa nad bezpieczeństwem gromady. Dzieci z najdrobniejszych, najprostszych przedmiotów potrafią uczynić zabawkę. Słoik z nasionami
roślin jadalnych raz jest grzechotką nadającą rytm ćwiczeniom (lider pilnuje, by inni poprawnie wykonywali asany), innym razem służy jako bank żywności – dzieci poznają ciecierzycę, soczewicę, pistacje, siemię lniane, kuskus, pęczak itp. Podczas zajęć każdy może być liderem, od najmłodszych lat trzeba uczyć się, jaką odpowiedzialnością jest władza i jaka to ciężka praca! Na zajęciach nie ma rywalizacji – każdy wygrywa proste plecy, spokojny umysł i dużą dawkę pozytywnej energii.